5 Mart 2013 Salı

Kepler’den Üç Küçük Dünya


NASA'nın Kepler Uzay Teleskopunu kullanan bilimciler Güneş benzeri bir yıldızın çevresinde dolanan küçük gezegenli bir sistem keşfetti. 210 ışık yılı uzaklıktaki Kepler-37, Çalgı takımyıldızında bulunuyor. Keşfedilen küçük gezegeni Kepler-37b Dünya'nın üçte biri kadar olup Ay'dan biraz büyüktür.
Buluşun en şaşırtıcı önemli bulunan kısmı gezegenin en küçük olma ünvanına sahip olması.

Ali Kuşçu


Türk-İslam dünyasının büyük astronomi, matematik ve kelam âlimi olan Ali Kuşçu, XV. Yüzyıl başlarında Semerkant’ta doğdu. Babası Muhammed, ünlü Türk Sultanı ve astronomu Uluğ Bey’in kuşçusu olduğu için, ailesi “Kuşçu” lakabıyla  meşhur oldu.Küçük yaştan itibaren matematik ve astronomiye ilgi duyan Ali Kuşçu,devrin en büyük âlimleri olan Bursalı Kadızâde  Rumî , Gıyâseddin cemşîd ve Muînuddîn  Kâşî’den matematik ve astronomi dersi aldı.Daha sonra bilgisini arttırmak için kirman’a gitti.Burada Hall-ü Eşkâl-i Kamer(Ay Safhalarının  Açıklanması)adlı risale ile Şehr-i Tecrîd adlı eserini yazdı.XV.yüzyılın ilk yarısında,Semerkant,dünyanın en önemli bilim merkeziydi.Ali Kuşçu Semerkant ve Kirman’da eğitimini   tamamladıktan sonra Uluğ Bey’e yardımcı olmuş ve daha sonra da rasathanesinde müdür olmuştur.Uluğ Bey Rasathanesi,gök bilgisi araştırmaları için en doğru sonuçları alıyordu.rasathanenin genç müdürü Ali Kuşçu gece gündüz demeden çalışıyor,bilimsel gerçeklere yenilerini katmak için uğraşıp didiniyordu.Gökyüzü bilgisi (astronomi),hem değişmez kuralların,kanunların tespit edilmesine yarıyor hem de gözlemlerle kontrol edebiliyordu.30 yıla yakın bu işte çalışan Ali Kuşçu,bir gün ansızın her şeyi yüzüstü bırakarak  hacca gitmeyi karar verdi. Bunun sebebi ise beklenmedik bir zamanda sevgili hükümdarı Uluğ Bey’in 1449 yılında öldürülmesiydi.Uluğ Bey, Ali Kuşçu için bambaşka bir önem taşıyordu.Her şeyden önce hocasıydı.Ondan matematik ve astronomi derslerini almış,eserlerini uzun uzun incelemiş,sohbetlerinde bulunmuş,hatta Doğancıbaşısı olduğu için,adının ucundaki “Kuşçu”lakabı bile böylece yadigâr kalmıştı.Uluğ Bey kendi kurduğu rasathaneye de müdür olarak Ali Kuşçu layık görmüştü.Henüz tecrübesiz bir çağdayken bu dev rasathanenin başındaki çalışmalarında ona bizzat yardımcı olmuştu.İşte Uluğ Bey’in öldürülmesi Ali Kuşçu’yu can evinden vuran bir olaydı.Ali Kuşçu bu olaya çok kırıldı.Çoluk çocuğunu toparlayıp Tebriz’e geldi.Akkoyunlu Hükümdarı Uzun Hasan kendisine o kadar saygı gösterdi ki dünyada bir devri kapayıp yenisini açan İstanbul Fatih’i Fatih Sultan Mehmet ihtilafında aracılık etmesini istedi.Genç fatihin de bilgin olduğunu,bilginlere büyük saygı gösterdiğini biliyor,İstanbul’da olup bitenler kuşkanadıyla Tebriz’e ulaşıyordu.Ali Kuşçu 16 Aralık 1474 yılında İstanbul’da vefat etti    

  Eserleri:  1) Ali Kuşçu ve Fatih Sultan Mehmet                                                               

                   2)Ali Kuşçunun çalışmalarından 542 nüsha

                   3)Astronomi Şehr-i zÎc-i Uluğ Bey                                                                                      

                   4)Risale fî Halli Eşkâli Muaddili’l-Kamer li’l-Mesîr

                   5)Risale fî asli’l-Hâric Yumkin fî’s Sufliyyeyn

                   6)Şerh ale’t-Tuhfeti’ş-Şâhiyye fî’l-Hey’e


Resim kaynakçası: Wikipedia

18 Şubat 2013 Pazartesi


YAKLAŞAN DEV KUYRUKLU YILDIZ:
 PANSTARRS C/2011 L4

·       2011 yılının haziran ayında keşfedilen Panstarrs kuyruklu yıldızının adı keşif gurubunun kullandığı teleskopun markasıdır. Kuyruklu yıldızlar, adlarını keşfi yapanın adından alır.
·       Dünya’ya yakın olduğu tarihlerde çıplak gözle dahi gözlenebilir.
·       5 mart 2013: Panstarrs’ın Dünya’ya en yakın olduğu tarih ve yaklaşık olarak 164,31 milyon km uzaklıkta bulunacak. Yani Güneş-Dünya arasındaki mesafeden 1,1 kat daha uzak olacak.
·       10 mart 2013: Panstarrs’ın en parlak görülebileceği tarihtir ve görünür parlaklığı Mv: 0,9 kadir olacak. Yani kutup yıldızından daha parlak olacak.



·       11 mart 2013: Güneş’e en yakın konumda olacak ve Güneş’e olan uzaklığı yaklaşık olarak 45,15 milyon km olacak. Yani Güneş’e en yakın gezegen olan Merkür kadar yakınlaşacak.

  • ·       Güneş sisteminin en dışında bulunan, Güneş sisteminin sınırını belirleyen, Güneş’ten yaklaşık olarak 1 ışık-yılı uzaklığında bulunan ve içerisinde trilyon tane kuyruklu yıldızı barındıran Oort bulutundan geldiği düşünülmekte.
  • ·       Çok uzaktan geldiği için yörünge periyodu yaklaşık 110 000 yıl olarak belirlenen Panstarrs’ın bir daha gözlenemeyeceği kesindir.
  • ·       Türkiye’de Panstarrs’ın gözlemi, Güneş battıktan hemen sonra çok kısa bir zaman aralığında ve batı ufkuna çok yakın bölgede gerçekleşebilir.
Kuyruklu yıldızlar, bir yıldız olmamakla beraber aslında kuyrukları da yoktur. Kuyruklu yıldızlar, ortasında dev bir taş bulunan kirli, çamur içinde bir kartopudur. Bu kartopunun birkaç kilometre boyutunda ve uzayda olanına kuyruklu yıldız denir. Kuyruklu yıldızlar Güneş’e yakın olduklarında güneş rüzgarları bu su buzunu eritir ve kuyruğunun oluşmasına sebep olur. Yani kuyrukları sadece Güneş’e yakın oldukları zaman görülür.


Resimlerin kaynakçası:
astrobob.areavoices.com
www.eagleseye.me.uk
star.arm.ac.uk


15 Şubat 2013 Cuma


Süpernova Kalıntısı W49B


      
W49B bulutsu ve bir gama-ışın patlaması kalıntısı olduğu düşünülüyor ki öyleyse ilk bulunan gama-ışını patlaması kalıntısıdır.
W49B, Dünya'dan yaklaşık olarak 35,000 ışık yılı uzaklıktadır ve bir varili andırır. Yaklaşık bir milyon yıl kadar bir süre içinde dış katmanlarını attıktan sonra kendi üzerine çöküp, ardından on milyar güneşin gücüne sahip bir gama-ışın patlamasıyla infilak etti. Mavi renkler 15 milyon derece civarında sıcaklıklarla x-ışınlarında parlayan, demir ve nikel yönünden zengin gazı gösteriyor, kırmızı ve yeşil ise sıcak hidrojen gazının kızılötesi parlamasını ifade ediyor.

Görüntüdeki dağınık süpernova kalıntısının, Samanyolu'ndaki en genç karadeliği barındırdığı düşünülüyor. Birleşik görüntüde yeşil renk NASA'nın Chandra X-ışını Gözlemevi, pembe renk NSF Çok Büyük Radyo Dizisi ve sarı renk Palomar Gözlemevi'nin kızıltesi verilerinden oluşmaktadır.


12 Şubat 2013 Salı

DÜNYA'YA YAKLAŞAN ASTEROİD: 2012 DA 14


  • 15 şubat cuma günü 45 metre çapında bir asteroid, şimdiye kadar kayıt edilebilen Dünya'nın bu kadar yakınından geçen en büyük asteroid olacak.
  • Yaklaşık yarım futbol sahası boyutunda
  • İletişim ve meteoroloji uydularının bulunduğu yükseklikten geçecek fakat hiç bir uydu ile teması gerçekleşmeyecek.
  • Dünya'ya çarpma ihtimali yok.
  • 27 700 km uzaklıktan geçecek. Dünya'ya en yakın olduğu anda Endonezya'nın üzerinde olacak.
  • Saatteki hızı yaklaşık olarak 28,080 km
  • Ay'dan 13 kat daha yakın olacak.
  • Dünya her 1200 yılda bir bu boyutta bir asteroid tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor.
  • Dünya'ya çarpmış olsa idi ölümcül sonuçlara sebep olabirdi.


Kaynakça: www.universetoday.com