INSIGHT 2 UZAY ARACI Mars'tan ilk özçekimi gönderdi

Geçtiğimiz günlerde Mars'a başarılı bir şekilde inen INSIGHT 2 uzay aracı ilk özçekimi gönderdi.  

Mars Odyssey orbiter,uzay aracının  Elysıum Planitia olarak bilinen iniş bölgesinden görüntüleri aktardı.

Nasa,INSIGHT  uzay aracının ve Mars yüzeyinin bir kısmını gösteren bir fotorafı tweetledi ve binlerce retweet aldı.

633 MİLYON AVROLUK GÖREV !!!

Kızıl gezegen Mars yüzeyinden çekilen ilk gündüz fotoğrafında  sondanın ayaklarından biri ve ufuktaki gökyüzü görülüyor. Uzay ajansının iki yıllık 633 milyon avroluk misyonu Kızıl Gezegen'in nasıl oluştuğuna ve yapısına, çekirdek,kabukve mantonun haritalayarak yeni bir ışık tutmayı amaçlıyor.

Voyager 2 Güneş Sistemi’ni Terk Ediyor

NASA tarafından  gerçekleştirilen açıklamada Voyager 1'in resmi olarak Güneş Sisteminden ayrılmasından altı yıl sonra, yoldaş sondası olan Voyager 2, yıldızlararası sınırlara yaklaşttığını belirtti. Uzay aracında gerçekleşen bazı değişiklerde;kozmik radyasyondaki artış tespit edildi. Bu artık aracın, yıldızların sistemine yaklaşması anlamına geliyor. NASA’nın 1977 yılında uzaya fırlattığı ünlü uzay aracı Voyager 2, Güneş Sistemi’ni terk etmeye hazırlanıyor.


Şu anda Dünya'ya yaklaşık 17.7 milyar kilometre uzaklıkta bulunan uzay aracının yakında heliosferin sınırı olarak kabul edilen heliopause’a ulaşması bekleniyor. Bunun ardından Voyager 2, yıldızlararası uzaya ulaşan ikinci insan yapımı araç olarak tarihe geecek. NASA tarafından yapılan açıklamalara göre son bir kaç yıl  içerisinde Voyager 2’nin bulunduğu ortamda bazı değişiklikler tespit edilmiş. NASA, Ağustos ayından bu yana uzay aracına çarpıan kozmik ışınlarda(dış uzaydan Güneş Sistemi’ne giren süperhızlı parçacıklar) ciddi bir yükselme olduğunu söylüyor. 2013'te Güneş Sistemi’ni terek eden Voyager 1 de buna benzer bir süreçten geçmişti.

Apollo 1

APOLLO 1

27 Ocak 1967 'de bir ön uçuş testi sırasında Cape Kennedy'deki fırlatma rampasına çarptı. Bu Apollo' nun ilk uçuşu olacaktı ve 21 Şubat 1967 'de bu modülün fırlatılması planlandı. Astronotlar Virgil Grissom, Edward White ve Roger Chaffee komuta modülünde oluşan ani bir yangın sonucu hayatlarını kaybettiler.Yangının incelenmesi , Apollo modüllerinin kapsamlı bir şekilde yeniden çalıştırılmaları ve NASA yetkilileri olayı açıklığa kavuşturana kadar, uçuş planları ertelendi. Saturn IB programları yaklaşık bir yıl için askıya alındı ve son tasarım olan AS-204 fırlatma aracı bir ay modülü taşıdı.

(Apollo 1-7 arasındaki uçuçların hiçbiri tamamlanamadı ve Apollo 1-5 'te planlanan uçuşlar başlatılamadı. Apollo 6 uçuşunda ise motorlar erken kapatıldığından dolayı yeniden başlatılamadı.)

Bu yazı yazılırken NASA 'nın ana sitesinden yararlanılmıştır.

Uzayda Astronotların Yaşadığı Sorunların Devamı...



Uzayda uzun süre kalanların ve özellikle Ay’a inmiş olanların, daha sonraları önemli sağlık sorunları yaşadıkları biliniyor. Ay’a gitmiş olan astronotların, henüz uzaya çıkmamış astronotlara oranla kardiyovasküler rahatsızlıklar nedeniyle ölme riskinin 4,8 kat fazla olduğu açıklandı. ABD’de 2016 yılında Profesör M. D. Delp ve ekibi tarafından yayımlanan bilimsel makale, astronotların Ay’da Dünya’ya oranla aşırı derecede radyasyona maruz kaldıkları için kalp sorunları yaşadıklarını gösterdi. Araştırmacılar; Ay’a gitmiş olan astronotların yüzde 43’ü kalp damar sorunları nedeniyle öldüğü halde, uzay araçlarıyla Dünya’nın yörüngesinde dönmüş olanların yüzde 11’inin benzeri nedenlerle öldüğünü belirtti.

Hiç uzaya çıkmamış astronotlarda ise kalp damar sorunları nedeniyle ölenlerin oranının sadece yüzde 9 olduğu açıklandı. Dünya çevresinde alçak yörüngelerde dolaşmış olan astronotların, Dünya’nın koruyucu magnetosferi sayesinde çok az radyasyona maruz kaldıkları için kalp damar sistemlerinin fazla zarar görmediği belirlendi. Mars’a gidecek astronotların, derin uzay denilen ve aşırı radyasyonun olduğu bölgelerde sağlık sorunlarıyla karşılaşmamaları için çalışmalar yapılıyor.

Diğer sağlık sorunları

Vücuttaki lenfositlerin bir alt kümesini oluşturan T-hücreleri, bağışıklık sistemi için çok önemlidir. Uzayda, T-hücrelerinin üretimi azalır ve var olanlar da enfeksiyonla mücadelede güçsüz kalır. Bu nedenle, astronotlar uzayda enfeksiyonlara karşı oldukça korumasız olurlar. ABD’de 2013’te yapılan bir çalışma; Uzay İstasyonu’nda mikropların uzaya adapte olduğunu ve hızla çoğalarak tehlike oluşturduklarını gösterdi. Uzayda birkaç ay kalan astronotlarda kemik erimesi görülür. Dünya’ya döndükten sonra kemik yoğunluğunun normal düzeye çıkması 2-3 yıl sürer. Kemik erimesi, dokulardaki kalsiyum seviyesinin artmasına ve böbrek sorunlarına neden olabilmektedir. Astronotlar, uzayda kaslarını yeterince çalıştıramadıkları için kas kaybı da yaşarlar. Uzayda astronotların önemli bir kısmı, görme bozukluğu yaşamaktadır. Dünya’ya dönen astronotlarda katarakt olma oranı da yüksektir. NASA’nın yaptırdığı bir araştırma, astronotların beyninin radyasyondan zarar gördüğünü ve Alzheimer’a yakalanmalarının hızlandığını gösterdi. Uzaydan dönenlerin yüzde 67’sinin bel ağrısı yaşamasına, omurlar arasındaki disklerin şişmesinin neden olduğu sanılıyordu. San Diego Üniversitesi’nde 2016’da yapılan MR çalışması, astronotların omurlarındaki disklerin değişime uğramadığını ama omurgalarını çevreleyen kaslarda yüzde 19 oranında incelme olduğunu gösterdi. Uzayda astronotların çoğu uyku ilacı alır ancak yine de 8 saat uyuyamazlar. Uzay İstasyonu’nda astronotların sağlığı yakından izlenir ve gerektiğinde portatif ultrason cihazıyla sorunun ne olduğu araştırılır.
Sağlık kontrol sonuçları Dünya’daki uzman doktorlarca incelenir ve onların kararına göre hareket edilir. Uzayda tedavi edilemeyen astronotlar, uzay araçlarındaki görev süreleri dolmadan önce Dünya’ya geri getirilir. Uzay İstasyonu’nda bir astronotun ameliyat edilmesi gerektiğinde, onu 3,5 saat içinde Dünya’ya getirmek mümkündür. Mars veya diğer gezegenlere gidecek astronotlara, Dünya’dakiyle aynı düzeyde sağlık hizmeti vermek günümüz teknolojisiyle mümkün görünmüyor. Tüm bu sağlık sorunları için bazı çözümler üretildi ancak teknoloji geliştikçe astronotların sağlıklı olarak yıllarca uzayda kalabileceğine inanılıyor.






                                                                                                       M. ALYA HOTAMIŞ

Astronotarların Uzayda Yaşadığı Sorunlar


1 Islanan eşyalarını sıkmak eziyet olabiliyor

2. Tırnak keserken kaçan tırnağı evdeki gibi düştüğü yerde bulamayabiliyorlar.

3. Ekmek kırıntılarıyla uğraşmamak adına lavaş tarzı ekmek tüketmek zorunda kalabiliyorlar.
4. Dişlerini  fırçalarken ağzındaki diş macunundan kurtulmanın tek yolu onu yutmak oluyor.
5. Astronotların sürekli mideleri bulanabileceğinden, kendileri için kusmuğun tamamını kontrol altında tutan özel poşetleri kullanmak zorunda kalıyorlar.
6. Saçlarını keserken su kullanamayacakları için tıraş sırasında saçlarını bir arada tutacak bir krem kullanmak zorunda kalıyorlar.

7. Saç tıraşı olurken kullandıkları makinede dökülen saçları çekecek bir vakum hortumu olması gerekiyor.
8. Sebze yemek isteyince sadece kurutulmuş ve havası alınmış poşetlerde gelen sebzelerden yiyebiliyorlar. Rehidrasyon (sıvı ve tuz kaybının giderilmesi) makinesinden geçirmeleri d gerekiyor.
9. Tatlılar genelde puding şeklinde poşetlenmiş şekilde geliyor. 
10. Ellerini yıkamak için önceden paketlenmiş sabunlu su poşetlerini kullanmak zorunda kalıyorlar.

11. Öyle her yerde uyuyamıyorlar. Uyumak için özel tulumunu giyip uyku kabinine girmeleri gerekiyor.
12. Ağladığında göz yaşları yüzlerinde birikiyor.Ve bu onlar için çok zor olmaktadır.


Sağlık sorunları hakkında yazı gelecektir..


                                                                                  
                                                                                                           M.ALYA HOTAMIŞ