28 Kasım 2012 Kısmi Ay Tutulması

28 KASIM 2012

KISMİ AY TUTULMASI

14.15.15    Tutulma Başlangıcı

16.33.32    Tutulma ortası

18.51.54    Tutulma sonu

Ay,  İstanbul’dan saat:  16.38’de

       Tekirdağ’dan saat: 16.43’de doğacak.

Havanın açık olması durumunda Aka Okulları gözlemevlerinde katılım ücretsizdir. 

·                  2012 yılının son tutulması gerçekleşecek. Ay, Dünya’nın yarı gölge konisinin içinden geçecek ve Ay yüzeyinin tamamı kapanmayacak. Dünya’nın gölgesi Ay’ın 2/3’ünü kapatacak ve tutulmanın parlaklığı 1,05 kadir olacak.

·                  Tutulma esnasında Ay’ın Dünya’ya olan uzaklığı yaklaşık olarak 403 647 km olacak ve Ay’ın görünür büyüklüğü 30’ açı dakikası olacak.

·                  Tutulma başladığında Ay, Boğa Takımyıldızının önünde olacak

·                  Tutulma,  Avrupa kıtasının büyük bir bölümü, Afrika kıtasının doğusu, Asya kıtası, Avustralya, Pasifik Okyanusu ve Kuzey Amerika’dan gözlenebilecek. Türkiye, Ay doğduğunda tutulmanın ortasında olacak. Yani Türkiye, tutulmanın son yarısını gözleyebilecek.

Ay tutulması: Ay, Dünya’nın arkasından dolanıp, Dünya'nın gölgesine girmesiyle oluşur. Ay Dünya’dan çok uzakta ve Dünya’nın gölgesi küçük olduğundan Ay tutulması yalnızca birkaç dakika sürer. Ay tutulmaları sadece dolunay evresinde gerçekleşir, tutulma esnasında Ay yüzeyini süpüren bir karanlık diskin gölgesini görürsünüz. Bu, Dünya’nın gölgesidir.

Tutulmanın olabilmesi için, Ay'ın, Dünya etrafındaki yörüngesiyle, Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesinin kesişim yerlerini belirleyen düğüm noktalarında veya bu noktalar civarında (dolunay safhasında) bulunması gerekir.

Ay, Dünya etrafında yılda yaklaşık 12 kez dolanır. Dolayısıyla, eğer Ay'ın yörünge düzlemi Dünya'nınkiyle çakışık olsaydı, bir yılda 12 kez Ay tutulması meydana gelebilirdi. Fakat durum böyle değildir. Ay'ın yörünge düzlemi ile Dünya'nınki arasında yaklaşık 5° 9' lık bir açı vardır. Bu açı nedeniyle Dünya, Ay ve Güneş, Ay'ın Dünya etrafındaki her dolanımında tam olarak aynı doğrultuda bulunmazlar. Böylece her ay bir Ay tutulması oluşmaz. Nitekim bir yılda hiç Ay tutulması olmayabileceği gibi, en çok üç Ay tutulması meydana gelebilir.

Tam, parçalı ve kısmi olmak üzere üç tip Ay tutulması vardır. Bir Ay tutulmasının tam tutulma olabilmesi için Dünya ile Ay’ın yörüngelerinin düğüm noktalarında veya düğüm noktalarına çok yakın konumda olmaları gerekir. Aksi durumda düğüm noktalarının yakınlığına göre parçalı ya da kısmi tutulma gözlenir. Ay’ın uzaklığının tutulmaya etkisi ise, Ay ne kadar Dünya’ya yakınsa tutulma sürelerinin de o kadar artmasına sebep olur.

                                                                                                                                                                                                                           ERKAN ARI                                                                                                 AKA OKULLARI GÖZLEMEVLERİ

Kaynakça: http://eclipse.gsfc.nasa.gov/eclipse.html

Videolar: Starry Night programı ile hazırlandı.

13 Kasım 2012 - Tam Güneş Tutulması (Türkiye'den izlenemiyor.)

13-14 KASIM 2012 TAM GÜNEŞ TUTULMASI

21.37.58 TSİ (13 Kasım) Tutulma Başlangıcı

00.11.48 TSİ (14 Kasım) Tam Güneş Tutulması

02.45.34 TSİ (14 Kasım) Tutulma Sonu

Güneş, İstanbul’dan saat: 16.45.35’de

           Tekirdağ’dan saat: 16.50.35’de batacak.

 (TSi: Türkiye saati ile)

·                 2012 yılının ikinci Güneş tutulması olacak. Tam Güneş Tutulması 4 dakika 02 saniye gerçekleşecek. Diğer zamanlarda Parçalı Güneş tutulması olarak görülebilecek. Tutulmanın tamamı 3,1 saat sürecek. 

·                 Tutulmanın en iyi gözlenebilecek bölgeleri Pasifik okyanusun ve Avustralya’nın kuzey bölgeleri Tam Güneş Tutulması olarak gözleyebilecek. Yeni Zelanda ve Avustralya’nın doğusu Parçalı Güneş Tutulması olarak gözleyebilecek. Tutulma Türkiye’den gözlenemeyecek.

·                 Tam Güneş Tutulmasının parlaklığı 1,033 kadir olacak.

·                 Tam tutulma esnasında Ay’ın Dünya’ya olan uzaklığı yaklaşık olarak 361 647 km, Güneş 148 417 350 km uzaklığında olacak ve tutulma başladığında Terazi Takımyıldızının önünde olacak.

·                 13 Kasım günü Güneş’in görünür büyüklüğü 32’ açı dakikası, Ay’ın ise 33’ açı dakikası olacaktır.

·                 28 Kasım 2012 tarihinde Kısmi Ay tutulması gerçekleşecek. Bu tutulmanın sonu Türkiye’den izlenebilecek.

Güneş tutulmaları, Ay’ın Dünya ile Güneş’in arasına girmesi ile gerçekleşen önemli bir gök olayıdır.

Güneş tutulmalarının gerçekleşebilmesi için, Ay'ın, Dünya etrafındaki yörünge düzlemi ile Dünya'nın Güneş etrafındaki yörünge düzleminin kesişim yerlerini belirleyen düğüm noktalarında veya buna yakın noktalarda (yeniay safhasında) bulunması gerekir.  

Ay, Dünya etrafında yılda yaklaşık 12 kez dolanır. Dolayısıyla, eğer Ay'ın yörünge düzlemi Dünya'nınkiyle çakışık olsaydı, bir yılda 12 kez Ay tutulması meydana gelebilirdi. Fakat durum böyle değildir. Ay'ın yörünge düzlemi ile Dünya'nınki arasında yaklaşık 5° 9' lık bir açı vardır. Bu açı nedeniyle Dünya, Ay ve Güneş, Ay'ın Dünya etrafındaki her dolanımında tam olarak aynı doğrultuda bulunmazlar. Böylece her ay bir Ay tutulması oluşmaz. Nitekim bir yılda hiç Ay tutulması olmayabileceği gibi, en çok üç Ay tutulması meydana gelebilir.

 Bu videolar 13 kasım 2012 tarihinde gerçekleşecek Tam Güneş Tutulmasının, Güneş'in ve Ay'ın üzerine çıkılsa nasıl izlenirdi sorusuyla hazırlanmış ve sadece bu tarihteki tutulmanın simule görüntüleridir.

                                                                                                                                    

ERKAN ARI                                                                                                                              AKA OKULLARI GÖZLEMEVLERİ

Kaynakça: http://eclipse.gsfc.nasa.gov/eclipse.html

Resimler: TUG (Tübitak Ulusal Gözlemevi)

Videolar: Starry Night planetarium programı ile hazırlandı.